Excel ÇAPRAZARA Fonksiyonu

M. Mustafa BOLAT

Mon, 13 Apr 2026

ÇAPRAZARA fonksiyonu, 2019 yılında öncelikle Office 365 versiyonlarında kullanıma sunulmuş ve ardından 2021 versiyonuna da eklenmiştir. Bu fonksiyon, Excel kullanıcıları için bir dönüm noktasıdır ve DÜŞEYARA fonksiyonunun eksikliklerini gidererek onu geride bırakmıştır. ÇAPRAZARA, verileri yalnızca yukarıdan aşağı değil, her yönden arama yapabilme yeteneği ile dikkat çeker. Ayrıca, hatalı sonuçlar döndüğünde kullanılabilecek değişkenlerin belirlenmesine olanak tanır.

ÇAPRAZARA fonksiyonunun birçok avantajı vardır. Örneğin, yukarıdan aşağı değil aşağıdan yukarı doğru arama yapma yeteneğine sahiptir. Bu, özellikle büyük veri setlerinde belirli bir değeri hızla bulmak için çok yararlıdır. Ayrıca, yaklaşık değerleri arayabilir ve joker karakterler kullanılabilir, bu da veri arama sürecini daha esnek hale getirir.

Bu fonksiyonun 6 parametresi bulunmaktadır. Şimdi bu parametreleri ayrıntılı bir şekilde inceleyelim:

·         Arama Değeri (Lookup Value): Bu parametre, DÜŞEYARA fonksiyonunda olduğu gibi, neyi arıyorsak o değerin girildiği yerdir. Örneğin, bir ürün adı, müşteri numarası veya tarih gibi aramak istediğiniz veri buraya girilmelidir.

·         Arama Dizisi (Lookup Array): Bu parametre, arama değerine girilen verinin yer aldığı kolonu belirtir. Örneğin, ürün adlarını içeren bir sütunu seçebilirsiniz.

·         Döndürülen Dizi (Return Array): Sonuç olarak hangi kolondaki veriyi getirmek istiyorsak, o kolonu seçeriz. Örneğin, ürün fiyatlarını içeren bir sütunu seçerek, arama değerine karşılık gelen fiyatı döndürebiliriz.

·         Bulunamıyorsa (If Not Found): Hatalı sonuç döndüğünde kullanılabilecek bir değerdir. EĞERHATA (IFERROR) fonksiyonu kullanmak yerine, buraya girilen değer, fonksiyonun hatalı sonuç döndürmesi durumunda devreye girer. Örneğin, "Bulunamadı" gibi bir metin girilebilir.

·         Eşleştirme Modu (Match Mode): -1, 0, 1 ve 2 olmak üzere dört farklı değer alabilir. -1 aşağı doğru en yakın eşleşmeyi, 0 tam eşleşmeyi, 1 yukarı doğru en yakın eşleşmeyi ve 2 ise joker karakterlerle eşleşmeyi ifade eder.

·         Arama Modu (Search Mode): -2, -1, 1 ve 2 değerlerini alabilir. -2 azalan düzende ikili aramayı, -1 sondan başa aramayı, 1 baştan sona aramayı ve 2 artan düzende ikili aramayı ifade eder. Bu modlar, veri arama sürecini daha esnek ve güçlü hale getirir.

Örneğin, ÇAPRAZARA fonksiyonunu kullanarak belirli bir ürünü aradığınızda ve bu ürün listede bulunamadığında, "Bulunamadı" metnini sonuç olarak döndürebilirsiniz. Ayrıca, arama moduna -1 girerek, veri tablosunda aşağıdan yukarıya doğru arama yapabilir ve ilk gördüğünüz değeri sonuç olarak alabilirsiniz.

ÇAPRAZARA fonksiyonu, Excel'de veri arama ve analiz süreçlerinde devrim niteliğinde bir araçtır. Bu fonksiyonun sunduğu esneklik ve güçlü arama yetenekleri sayesinde, büyük ve karmaşık veri tablolarında bile verileri hızlı ve doğru bir şekilde bulabilirsiniz.

Fonksiyon içinde yer alan 6 parametrenin ilk 3 tanesi zorunlu diğerleri ise opsiyoneldir. Herhangi bir değer girilmese bile arka planda default değerlerle çalışır.

A24 hücresindeki değeri çok basit bir şekilde sadece 3 aşamada bulduk. Aynı yöntemle tersine arama da yapabiliriz.

Tüm arama fonksiyonları varsayılan olarak yukarıdan aşağıya doğru arama yapmaktadır. Örnekte belirtilen İris Tolunay isimli yazarın 10. ve 12. satırlarda iki farklı kitabı bulunmaktadır. Arama işlemi aşağıdan yukarıya doğru yapılmak istendiğinde, arama moduna uygun değer girilmesi gerekmektedir.

Arama moduna -1 girdiğimizde aşağıdan yukarı arama yaptı ve yine ilk gördüğü değeri sonuç olarak getirdi. Aralarda görülen 3 adet noktalı virgül ise oradaki parametrelerin boş bırakıldığı anlamında gelmektedir.

Peki listede olmayan bir yazarı ararsak?

Normalde #YOK(#NA) hatası döndürmesi gerekirken bulunamıyorsa parametresine “Bulunamadı” yazdığımız için o metni sonuç olarak verdi.

Peki ÇAPRAZARA fonksiyonu ile birden fazla sonuç döndürülebilir mi?

Arama değerini ve bu değerin bulunduğu kolonu önceki örneklerde olduğu gibi seçtik. Ancak son parametrede tablonun tamamını seçtik. Bu sayede bir dizi yapısı olarak sonuç getirdik.

Yaklaşık eşleştirme değerleri tahmin edeceğiniz üzere tarih ve sayılarda mümkündür.

87.690 sayısı A sütununda aranıyor. Böyle bir sayı olmadığı için tam eşleşme yapılamıyor. Aşağı doğru en yakın değeri getirmek için -1 değeri kullanmalıdır. Yukarı doğru en yakın değer içinse 1 değeri kullanılmalıdır.